توسعه پایدار و شکوفایی بخش لاشار: امان الله تمنده رو
توسعه پایدار و شکوفایی بخش لاشار
امان الله تمنده رو
کارشناس مترجمی زبان انگلیسی و کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعی با گرایش روزنامه نگاری
پنجشنبه گذشته در بخش لاشار از توابع شهرستان نیکشهر همایشی برگزار شدبا موضوع توسعه پایدار و شکوفایی بخش لاشار.بنده با ارائه مقاله ای در این همایش شرکت کردم که فکر می کنم مقاله مورد توجه قرار گرفت .لاشار از مناطق قدیمی استان و یکی از اماکن حاکم نشین بلوچستان در رژیم گذشته و در زمان حکومتهای ملوک الطوایفی و خان خانی بوده است که هنوز آثار تبعیض نژادی یا تبعیض قومی و برتری جویی های طایفه ای در آن به چشم می خورد که بنظر میرسد یکی از عوامل توسعه نیافتگی این سامان باشد.رقابتهای طایفه ای و طبعات ناشی از آن مانع جذب سرمایه گذاری و توجه به منطقه شده است و در نهایت لاشار نتوانسته حتی به اندازه بخشهای کم استعدادتر از خودش پیشرفت کند.این موضوع از ظاهر اسپکه مرکز بخش که به روستایی می ماند پیداست.به هر حال توجه شما را به مقاله ارائه شده در همایش جلب می کنم: لازم به ذکر است مقاله جهت مردم عادی شرکت کننده در همایش نوشته شده و ممکن است از نظر علمی و سطح اکادمیک در رتبه پایینی باشد اما فکر می کنم با توجه به سطح سواد عامه مردم روستایی مقاله ای کاربردی باشد.
توسعه انسانی مقدم بر توسعه عمرانی
هر گاه سخن از توسعه به میان می آید تمامی اذهان به سمت توسعه در ایجاد زیر ساختها از جمله راه و راه آهن ٬سد سازی و ایجاد کارخانه ٬ عمران روستایی و ارتقای کشاورزی و بهره برداری از معادن می رود.
در واقع نیز اینچنین است و تا زیر بناهایی همچون راه و آب و برق و مخابرات در منطقه ای ایجاد نشود آن منطقه به سمت توسعه گام بر نمی دارد. اما سوال اینجاست چرا با وجود اینکه تقریبا در اکثر روستاهای منطقه لاشار و حتی کل بلوچستان آبرسانی ٬ برقرسانی ٬ جاده سازی و مخابرات انجام شده است اما استان ما هنوز استان توسعه نیافته ای به شمار می رود و نه تنها بخش لاشار بلکه تمام بخشهای ما از توسعه نیافتگی رنج می برند و باید هنوز همایشهای توسعه برگزار کنند.
اصلی در توسعه وجود دارد که بیان می کند " شهرهای توسعه یافته را انسانهای توسعه یافته می سازند " و انسانهای توسعه یافته در جهان امروز فقط از مراکز علمی و دانشگاهی خارج می شوند. به نظر می رسد حلقه مفقوده در توسعه مناطقی همچون لاشار و دیگر بخشهای بلوچستان با وجود پتانسیل ها و توانمندیهای فراوان و احداث زیرساختهای اولیه٬ کمبود نیروی انسانی متخصص در زمینه های مختلف است.وقتی سخن از نیروی انسانی متخصص می شود منظور افراد با تحصیلات عالیه در سطح فوق لیسانس و دکترا هستند که می توانند ایده ها و نظریات تخصصی در زمینه های مختلف ارائه کرده و مسوولان را برای تحقق نظریات و پیشهنادات علمی و کارشناسی خود توجیه و قانع کنند. هر اقدام و عملی پیش از اجرا نیاز به ایده سازی و تئوری پردازی دارد.چه بسا مناطق با استعداد و توانمندی مانند لاشار وجود دارند اما چون پیشنهادات و نظریات کارشناسی و علمی محکمی در دفاع از توانمندیها ارائه نشده است ٬تحقق عملی طرح ها و پیشنهادات ممکن نشده است.بنا بر این تمامی تلاش ما خصوصا مردم لاشار که از سابقه تمدنی و حاکمیتی دیرینه ای برخوردارند باید بر این باشد تا بیشترین سرمایه گذاری را بر روی فرزندان و پرورش نسل فرهیخته و دانشمند انجام دهیم تا آنان نیز به تولید نظریه و علم در زمینه های مختلف بپردازند.
زنان و دختران حدود نیمی از جامعه ما را تشکیل می دهند.خوشبختانه امروز تعصبات گذشته در ممانعت از تحصیل دختران در جامعه بلوچستان از بین رفته و این قشر توانمند از جامعه قادرند تحصیلات خود را در سطوح عالی دنبال نموده و در راه توسعه و شکوفایی منطقه همپای مردان گام بردارند اما در این راه نیاز به حمایت و پشتیبانی پدران ، برادران و همسران خویش دارند چرا که دختران در مقایسه با پسران در جامعه ما با محدودیت های بیشتری روبرو هستند و اگر حمایت کافی از آنان صورت نگیرد قادر نخواهند بود استعدادها و توانمندی های خود را شکوفا سازند و اگر توانمندی زنان و دختران در تحقق توسعه نا دیده گرفته شود ، یعنی اینکه ما نیمی از توان و انرژی خود را در تحقق توسعه از دست داده ایم. لذا بر همه پدران و مردان جامعه لازم است موانع پیشرفت دختران را که می تواند چون سدی در مقابل توسعه فردی و اجتماعی آنان باشد از میان بردارند، موانعی چون ازدواج های زود هنگام و اجباری ، ممانعت از تحصیل در شهرهای دوردست و مراکز دانشگاهی بزرگ ، خدمت رسانی بیش از اندازه در خانه و میهمان داریهای پرزحمت.
نکته دیگر در توسعه انسانی تولید ثروت از راه تولید علم است، در حالی که به دلیل کوهستانی بودن مناطقه لاشار ، کشاورزی سنتی و گاها کمبود آب ، ارزش افزوده و تولید ثروت از فعالیت های کشاورزی محدود است و سرمایه فراوانی نیز برای بهره برداری از معادن غنی این بخش لازم است ، خانواده های لاشار می توانند با سرمایه گذاری بسیار کمتر و کم هزینه تر بر روی توسعه انسانی و بطور خاص با اعزام فرزندانشان به دانشگاه های داخل و خارج از کشور با حمایت افراد ثروتمند منطقه و یا با تشکیل صندوق حمایت از دانشجویان و پرداخت هزینه های تحصیلی جوانان کم بضاعت اما مستعد نسلی فرهیخته تربیت کنند و آنان نیز به نوبه خود با تولید علم و اطلاعات ٬تولید ثروت در منطقه را میسر سازند. ذکر مثالی در این زمینه خالی از فایده نخواهد بود. در حالیکه بطور متوسط هر خانواده لاشاری از محل زمین کشاورزی و باغداری و یا کسب و کار و یا شغل کارمندی سالانه 5 الی 10 میلیون تومان درآمد کسب می کند ، یک پزشک متخصص ماهانه حدود 30 میلیون تومان و یا یک استاد دانشگاه با درجه دکتری ماهانه 4 الی 5 میلیون تومان درآمد دارد. حال خود مقایسه کنید کسب درآمد از راه های سنتی در مقابل تولید ثروت به روشهای نوین از راه تخصص و علم را.
توسعه و ارتباطات
همانگونه که می دانید عصر کنونی به عصر اطلاعات و ارتباطات معروف شده است. در این عصر جوامعی به پیشرفت و توسعه می رسند که از ابزارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات نوین بهره بیشتری ببرند. ارتباطات نیز به دوشاخه ارتباطات جاده ای و حمل و نقل ریلی و هوایی و ارتباطات رسانه ای تقسیم می شود.
موقعیت استراتژیک بخش لاشار و قرار گرفتن آن در مسیر جاده ترانزیت چابهار – میلک که طبق گفته وزیر راه امسال به بهره برداری می رسد و راه آهن چابهار – زاهدان – مشهد که ساخت ان از امسال شروع می شود ، می تواند زمینه مناسبی برای توسعه این بخش باشد. معرفی جذابیت های گردشگری حاشیه جاده های ترانزیت و جذب گردشگر ، احداث مجتمع های رفاهی بین راهی در مسیر جاده و احداث مراکز فروش محصولات کشاورزی و صنایع دستی می تواند در تولید ثروت و توسعه منطقه موثر باشد.
در بخش ارتباطات رسانه ای بنظر می رسد بخش لاشارنیاز به تلاش و فعالیت بیشتری داشته باشد. اگر کشور ژاپن کشور توسعه یافته ای به شمار می رود باید بدانیم که 90 درصد مردم ژاپن هر روز روزنامه مطالعه و از وسایل ارتباط جمعی استفاده می کنند.بنابر این اگر می خواهیم به توسعه دست یابیم هم باید در بخش ارتباطات رسانه ای و هم در بخش حمل ونقل و ارتباطات کالا و مسافر برنامه ریزی و تلاش کنیم.هر دوی این زیرساختها نیز نیاز یه انسانهای توسعه یافته٬ تئوری پرداز و متخصص دارند که باز هم اهمیت توسعه انسانی را نشان می دهند.
البته نباید در این حین از توسعه عمرانی غافل ماند و اگر زیرساختهایی چون جاده و مخابرات فراهم نباشند توسعه انسانی در بخش به کندی انجام میشود. اما آن بخش که بیشتر به مردم مربوط می شود همان تلاش برای پیشرفت علمی و تولید انسانهای فرهیخته و متخصص است و فعالیتهای عمرانی بیشتر به بخش دولتی و تلاش مسوولان بر می گردد که آن هم همکاری مردم را می طلبد.
از نقش جوانان فرهیخته و سرمایه گذاران لاشاری که در خارج از کشور به سر می برند نیز نباید غافل بود. ابزار اینترنت و رسانه هایی چون وبلاگ و وب سایت ابزارهای مناسبی برای معرفی پتانسیل های گردشگری ، معدنی و کشاورزی منطقه هستند که می توانند زمینه را برای جذب سرمایه گذار فراهم کنند. افراد بومی خارج از کشور نیز نقش مهمی در معرفی بخش و جذب سرمایه گذار بخصوص از کشورهای عربی می توانند ایفا کنند. هرکدام از آنان می توانند هم بعنوان مبلغی برای شهر و منطقه شان عمل می کنند و هم پشتیبان و حمایت کننده مالی جوانان مستعد لاشاری که علاقمند به ادامه تحصیل هستند باشند.
به هر حال برای رسیدن به توسعه باید تلاش کرد.از وقت ٬ انرژی و سرمایه خود مایه گذاشت.اگر خودمان برای توسعه شهر و منطقه مان تلاش نکنیم نباید امید داشته باشیم تا دیگران به کمک ما بیایند.از تلاش برای پرورش نیروی انسانی متخصص گرفته تا جمع آوری سرمایه های سرگردان و سرمایه گذاری در طرح های تولیدی و تعاونی برای ایجاد اشتغال و مبارزه با فقر و بیکاری.
در نهایت نیز به تلاش برای یکپارچه کردن هویت قومی بلوچی اشاره کرد و بزرگان و ریش سفیدان منطقه را به مبارزه با فخر فروشیهای قومی و تبعیض نژادی در مقیاس قومی و طایفه ای دعوت می کنم.بدیهی است هر گاه جامعه ای دچار عارضه قوم گرایی و احساس برتری جویی قومی بر قوم دیگر شود ٬ گروههای نژادی که مورد کم توجهی و کم بینی قرار می گیرند هیچ گاه اعتماد به نفس لازم برای ترقی و توسعه انسانی پیدا نخواهند کرد و انتظار توسعه و پیشرفت برای کل منطقه نیز انتظاری بیهوده خواهد بود.لذا همه باید تلاش کنند در عین مساوات و برابری و برادری و طبق آیه کریمه "ان اکرمکم عند الله اتقیکم" به درستی که با کرامت ترین و بهترین شما با تقوی ترین شماست.همگی با وحدت و یکپارچگی برای توسعه منطقه تلاش کنند.
